Czy zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego Twój pies robi właśnie to, co robi? Dlaczego szczeka, kiedy rozmawiasz przez telefon, szturcha Cię łapą, gdy siedzisz na kanapie, albo przynosi zabawkę zawsze wtedy, gdy zajmujesz się czymś innym?

Odpowiedź może być prostsza, niż myślisz: bo mu się to opłaca!

Psy uczą się na podstawie konsekwencji swoich zachowań. Jeżeli określone działanie przynosi im korzyść, istnieje duża szansa, że będą je powtarzać. Tą korzyścią może być smakołyk, zabawa, spacer, kontakt z człowiekiem, ale również zwrócenie na siebie uwagi.

Nawet negatywna reakcja może być nagrodą

Wyobraź sobie sytuację: siedzisz przy komputerze, a Twój pies zaczyna szczekać. Najpierw go ignorujesz, ale po chwili nie wytrzymujesz, odwracasz się i mówisz: „Cicho!”. Pies przestaje na moment, a Ty wracasz do pracy.

Z jego punktu widzenia coś zadziałało. Szczekanie spowodowało, że człowiek przerwał swoje zajęcie i nawiązał z nim kontakt.

Podobnie może być ze szturchaniem łapą, piszczeniem, przynoszeniem zabawek czy wskakiwaniem na kanapę. Nawet odsuwanie psa, upominanie go czy patrzenie w jego stronę może stanowić dla niego formę uwagi.

Właśnie tak powstają i utrwalają się niektóre zachowania atencyjne.

Niewinne zachowanie może stać się uciążliwym nawykiem

Problem zaczyna się wtedy, gdy nieświadomie utrwalamy zachowania, które początkowo wydają nam się zabawne lub nieszkodliwe. Szczeniak, który domaga się uwagi, wydaje się uroczy. Dorosły pies, który nie pozwala spokojnie zjeść posiłku, pracować czy odpocząć, może już być sporym problemem.

Każde kolejne powtórzenie zachowania, które przynosi psu oczekiwany rezultat, zwiększa szansę na jego utrwalenie. Z czasem pies może nie tylko częściej podejmować takie próby, ale również robić to intensywniej. Jeśli delikatne szturchanie nie działa, spróbuje szczekania. Jeśli szczekanie nie przynosi efektu, może zacząć piszczeć lub wskakiwać na właściciela.

W ten sposób sami możemy nieświadomie budować nawyki, które później bardzo trudno zmienić.

Rozpieszczanie psa nie zawsze oznacza, że robimy dla niego dobrze

Kochamy nasze psy i chcemy, żeby były szczęśliwe. Pozwalamy im na wiele, poświęcamy mnóstwo uwagi, reagujemy na każdą potrzebę i często rezygnujemy z własnych zajęć, gdy tylko pies czegoś zażąda.

Jednak warto pamiętać, że zaspokajanie wszystkich zachcianek psa nie jest tym samym co dbanie o jego dobrostan.

Pies, który nie potrafi odpoczywać bez obecności właściciela, stale domaga się kontaktu i nie radzi sobie z chwilowym brakiem zainteresowania, może mieć trudności z samodzielnym funkcjonowaniem. Brak nauki spokojnego pozostawania samemu i nadmierne uzależnienie od stałej obecności człowieka mogą dodatkowo utrudniać mu radzenie sobie z rozłąką. U niektórych psów może to współwystępować z problemami separacyjnymi, choć lęk separacyjny ma znacznie bardziej złożone podłoże i nie jest po prostu skutkiem rozpieszczania.

Nie zawsze potrzebujesz kolejnej komendy

Wielu właścicieli szuka rozwiązania problemów w nauce kolejnych komend. Tymczasem nie zawsze potrzebujemy, aby pies nauczył się kolejnego „siad”, „zostań” czy „na miejsce”.

Często znacznie ważniejsze jest konsekwentne stosowanie jasnych zasad na co dzień.

Oczywiście nie chodzi o ignorowanie wszystkich potrzeb psa ani odmawianie mu bliskości. Chodzi o świadome decydowanie, jakie zachowania chcemy wzmacniać, a jakich nie chcemy utrwalać.

Pamiętaj: pies będzie powtarzał to, co działa. Twoją rolą jest zadbać o to, żeby opłacało mu się robić właściwe rzeczy.